در مجاهدت و رياضت نفسانى اگرچه در اين دوران ، جنگ و جهاد با دشمن كافر متصوّر نيست ، ولى بايد از سالهاى اول تربيت ، كودكان و جوانان را به راه مجاهدت و مبارزات جلو برد تا از جنگ با تمايلات و احساسات نفسانى همان نتيجه ى تمدّن و تعالى و كمال انسانى به دست آيد . 3 - جمله ى « لَمَّا يَعْلَمِ اللَّه » به آن گونه كه ما ترجمه كرديم فراگير همه ى احتمالات است . [ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 17 تا 22 ] ما كانَ لِلْمُشْرِكِينَ أَنْ يَعْمُرُوا مَساجِدَ اللَّه شاهِدِينَ عَلى أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ أُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ وَفِي النَّارِ هُمْ خالِدُونَ ( 17 ) إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّه مَنْ آمَنَ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَأَقامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكاةَ وَلَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّه فَعَسى أُولئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ ( 18 ) أجَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَعِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَجاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّه لا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّه وَاللَّه لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ( 19 ) الَّذِينَ آمَنُوا وَهاجَرُوا وَجاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّه بِأَمْوالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّه وَأُولئِكَ هُمُ الْفائِزُونَ ( 20 ) يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْه وَرِضْوانٍ وَجَنَّاتٍ لَهُمْ فِيها نَعِيمٌ مُقِيمٌ ( 21 ) خالِدِينَ فِيها أَبَداً إِنَّ اللَّه عِنْدَه أَجْرٌ عَظِيمٌ ( 22 ) معنى لغات : سقايه - با فتح و كسر سين به معنى جايگاه آب دادن و ظرف آب خورى ، و با ضمّ سين آنجا كه براى جمع آب ساخته مىشود . جهت نزول : اسباب النّزول سيوطى : ابن عبّاس گفته است آن روز كه عبّاس اسير شد گفت : شما مسلمانها ادّعاى همكارى و جهاد مىكنيد ما نيز اعمال خير بيشتر و پيشتر از شما داريم چون سالها است كه حاجّ را آب مىدهيم و خانه ى خدا را